Оила қуриш остонасида турган ёшлар тиббий кўрикдан ўтиш билан бир қаторда оила қуришга жисмонан ва руҳан тайёр бўлишлари керак. Бу омилларнинг барчаси соғлом оилани шакллантиришга қаратилган муҳим чора-тадбирлардир. Лекин олиб борилаётган тарғибот ва ташвиқот ишларига қарамасдан шу кунларда ҳам қон-қариндошлар ўртасида никоҳдан ўтиш ҳолатлари учраб турибди.
Ҳозир кўп давлатларда шу қаторда Ўзбекистонда ҳам энг яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳ қонун билан тақиқланган. Лекин қон-қариндошликчи? Бу ҳақида олимлар фикри қандай? Қон-қариндошлик никоҳлари (қони қўшилган қариндошлар) тиббий нуқтаи назардан ген орқали кўзга кўринмаган “ухлаб ётган” касалликларнинг юзага чиқишига имкон яратиш эҳтимолини оширади. Шу ўринда айтишингиз мумкин қариндош бўлмаган оилаларда ҳам ногирон фарзандлар учраб туради-ку, деб. Бу шубҳасиз, лекин яқин қон-қариндошлик никоҳларидан туғилажак фарзандларда ирсий касаллик ривожланиш хавфи тенг баробарига ортишини генетик мутахассилар таъкидлаб ўтишган. Ҳаттоки, қанд касаллиги (диабет), хафақон (гипертония) ҳамда ўсма (рак) касалликлари, жигар циррози ва турли ирсий хасталиклар – фенилкетонурия, муковисцидоз, гипотериоз Даун касаллиги каби насл сурадиган дардлар шулар жумласидандир. Яқин қариндошлар оила қурганида тиббий тилда айтганда ушбу касалликларга мойиллик янада ортади. Носоғлом турмуш тарзи ёҳуд ташқи омиллар ирсиятда мавжуд бўлган касалликларни юзага чиқишига сабабчи бўлади. Ирсий касалликларнинг ҳаммаси чақалоқ туғилиши билан намоён бўлмайди. Уларнинг баъзилари гўдаклик даврида учраса, айримларининг белгилари ўрта ёш, ҳаттоки, одамнинг қарилик даврида ҳам юзага чиқиши мумкин.
Ирсий дард билан хасталанган фарзанд дунёга келганда бу нафақат бир оила фожеаси балки жамият учун ҳам катта ташвиш ҳисобланади. Аввало, ногирон фарзанднинг тақдири ҳал бўлиши билан боғлиқ психологик, молиявий, маънавий муаммолар юзага чиқишни бошлайди. Қавм-қариндошлар ўртасига совуқчилик тушади. Бу оила жамиятдан тобора узила боради ва ҳакозо. Шу каби муаммолар каттаю кичикни яқин қариндошлар ўртасидаги никоҳ ҳақида чуқур мулоҳаза қилиб кўришга ундайди. Шундай экан келажагимиз пойдевори бўлган ёш авлод тарбияланадиган оилаларнинг маънан, жисмонан, руҳан соғлом тарзда яратиш масаласи ҳар бир онгли инсоннинг ўз қўлидадир.
Гулчеҳра ЖЎРАЕВА,
Инновацион соғлиқни сақлаш миллий палатаси мутахассиси, олий тоифали шифокор
Тиббиёт янгиликларидан хабардор бўлинг!
«Соғлом Авлод» расмий Telegram каналига аъзо бўлинг.
Шу мавзудаги бошқа мақолалар
Барчаси
Тиббий сабоқларҚандли диабетдан сақланишнинг 8 усули
Бу касалликка чалинганлар ҳақида эшитсак, дарҳол соғлигимиз ҳақида ўйлаб қоламиз. Зеро, қандли диабетнинг ўзидан ҳам асорати хавфлироқ саналади. Маълумки, ҳар қандай хасталикни дав
Тиббий сабоқларБолалар учун ингаляция: ота-оналар билиши шарт бўлган қоидалар
Совуқ ҳарорат аксарият ҳолларда саломатликка салбий таъсир қилиши аниқ. Оқибатда турли вирус ва бактериялар таъсирида грипп ва ўткир респиратор вирусли инфекциялар кўпаяди. Айниқса
Тиббий сабоқларКузги аллергия шамоллаш ва гриппдан қандай фарқланади?
Куз фаслида бурун оқиши, аксириш, йўтал, кўз ёшланиши ва қичишиши каби белгилар тез-тез учрайди. Кўпчилик бундай аломатларни шамоллаш ёки грипп билан боғлайди. Аслида эса улар мавсумий аллергиядан ҳам дарак бериши мумкин. Хўш, кузги аллергиянинг асосий сабаблари нималар? Уни ЎРВИ ва гриппдан қайси белгилари орқали фарқлаш мумкин?
Тиббий сабоқларАнтибиотикларни қабул қилгандан кейин ичак микрофлорасини тиклашда...
Антибиотиклар – инфекцияли касалликларни даволашда энг самарали воситалардан. Аммо улар фақат зарарли бактерияларни эмас, балки ичакдаги фойдали микроорганизмларни ҳам «ўлдиради».