Болалигимизда катталар тут пишиғи пайтида бизларни тўйиб тут ейишга ундашар эди. Момомнинг айтишича, уруш йилларида бу меванинг қадри жуда баланд бўлган. Одамларни қишнинг совуқ кунларидан жон сақлаб чиқишида унинг майизи қимматли озуқа саналган.
Тут меваси таркибида 82,9-86,2 фоизгача сув, 10,9-12,7 фоизгача қанд мавжуд. Бу мевани қуритиб истеъмол қилганда шираси янада ортади. Унинг майизида қанд миқдори 73,29-83,71 фоизни ташкил қилади. Бундан ташқари, тут В, С, E, К, РР витаминларига бой.
Одатда тут янги узиб олинган ҳолда ейилади. Лекин ундан шинни, шарбат, мураббо, кисель тайёрланади. Пишириқлар ичига солиб ҳам истеъмол қилиш мумкин.
Шотут оқ тутга қараганда нордонроқ бўлса-да, қувват жиҳатидан асло қолишмайди. Қон босимининг кўтарилиши, камқонлик, руҳий тушкунлик каби касалликларни унинг ёрдамида даволаш мумкин. Шунингдек, шотут организмдаги гормонал бузилишни тўғрилаб, аёллар касалликларини даволашда қўл келади. Климакс давридаги кўп терлаш, қизиш каби нохуш аломатларни даволашда, юрак соҳасидаги оғриқларда кўпроқ шотут ейиш буюрилади.
Оқ тут таркибида эса табиий антибиотик – ресвератол мавжуд. Бу эса унинг кўпгина сурункали касалликларни даволашга ёрдам беришини билдиради.
Шунингдек, анъанавий тиббиётда оқ тут мевасидан камқонлик, меъда-ичак хасталикларини даволашда фойдаланилади. Барги ва янги очилган куртаги организмда моддалар алмашинуви бузилганида яхши ёрдам беради. Оқ тут шиннисидан доришунослик соҳасида ҳапдори тайёрлашда фойдаланилади.
Оқ тут калийга бой. Шу сабабли уни атеросклероз, тахикардия (юракнинг тез уриши), юрак нуқсони касалликларида тавсия этилади.
Атиги уч ҳафталик тутли парҳез ёрдамида бемор нафас қисиши, кўкрак қафасидаги сиқувчи оғриқлардан халос бўлади. Юрак фаолияти тикланади. Қолаверса, оқ тут ёрдамида юрак мушагининг қисқариш қувватининг сусайиши (миокардиодистрофия)ни даволашда яхши натижаларга эришилган.
Шу билан бирга тутни касалликдан заифлашиб қолган, тез-тез грипп, ЎРВИ (ўткир респиратор вирусли инфекциялар) билан оғрийдиган беморлар истеъмол қилиши зарур. Таркибида кўп миқдорда фосфор бўлгани боис, у ақлий фаолият билан шуғулланадиган кишилар учун кони фойда.
Меваси иммун тизимини мустаҳкамлаб, организмни юқумли касалликлардан ҳимоя қилади. Кўп истеъмол қилинса, кўриш қобилияти яхшиланади. Айниқса, тут майизи кучли терлатувчи фаолликка эга. Шундай экан грипп эпидемияси даврида ундан чой тайёрлаб ичиш тавсия қилинади.
Тиббиёт янгиликларидан хабардор бўлинг!
«Соғлом Авлод» расмий Telegram каналига аъзо бўлинг.
Шу мавзудаги бошқа мақолалар
Барчаси
ЖамиятГендер зўравонликка қарши 16 кун фаоллик
Ўзбекистонда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Аҳолишунослик жамғармаси (УНФПА) томонидан Ўзбекистон Республикаси Президент ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳамда Буюк Бр
ЖамиятКарьера кунида нималарга эришилди?
Бугунги кунда аҳолини, айниқса, ёшларнинг бандлигини таъминлаш масаласи жамиятнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишида муҳим аҳамиятга эга. Куни кеча Вебстер университети таълим дасту
ЖамиятЎқувчилар чиқишлари ҳарбийлар олқишида
Шайхонтоҳур туманидаги 10-умумтаълим мактабида "Хотиралар тўлқини" номли тадбир ўтказилди. Унда ўқувчиларнинг жанговор чиқишлари, улар иштирокидаги саҳна кўринишлари ва куй-қўшиқла
ЖамиятЙод етишмовчилиги жиддий муаммо
Йод ҳаётий зарур микроэлемент ҳисобланади ва озиқ-овқатлар билан истеъмол қилинади. Қалқонсимон без гормонлари учун йод жуда зарур. Агарда организмда йод етишмовчилиги доимий равиш