ЎЙИНЛАР ОРҚАЛИ ДУНЁНИ АНГЛАШ

Ҳар қандай бола ҳам ўйин ўйнашни яхши кўради. Ўйин болада хатти-ҳаракатларни кўриш, эшитиш, гапириш, ҳаракат қилиш қобилиятини оширади. У ўйин билан биз яшаётган дунёни англайди. Шунингдек, одамларни, буюмларни ва атрофида содир бўлаётган воқеа ва ҳодисаларни ўрганади.

Ўйин орқали бола атрофдагилар билан мулоқотга киришади. Жумладан, мактабга, оила ва жамиятнинг тўла ҳуқуқли аъзоси бўлишга тайёрланади.

Имконияти чекланган болага ўйин бошқалардан кўра кўпроқ керак бўлади. Сабаби бу омил боланинг ҳар томонлама ривожланишига ёрдам беради. Қолаверса, бола ҳаракатининг камайиши, умумий ҳолатининг ёмонлашишининг олдини олади.

БОЛАНИ ЎЙИНГА ҚИЗИҚТИРИШ

Боланинг ўйин жараёнида у қандай ҳаракатлар қилаётганини ёки қандай товушлар чиқараётганини кузатинг. Уни маълум ҳаракатларни ва товушларни қайтаришга унданг, шунингдек, ҳаракатлари сизга маъқул бўлаётганини фарзандингизга кўрсатинг. Бола билан гаплашиб, кулиб, енгилгина елкасига қоқиб ёки қучоқлаб тўғри бажарган иши учун рағбатлантиринг.

· Болани бирор ҳаракатга ундашдан олдин, у сизни тушунаётганини билишингиз керак. Бир вақтда фақат маълум бир ҳаракатни ўргатсангиз бола уни тез ўрганиб олади. Унга ёқадиган ва бажара оладиган фаолиятдан бошланг;

· Болангиз билан имкони борича турли қизиқарли ўйинлар ўйнанг, бунга ҳар куни маълум вақт ажратинг;

· Бир оз боланинг ўзи ўйнашига қўйиб бериб, сўнг яна у билан бирга ўйнашингиз мумкин;

· Жазолашингизни айтиб болани қўрқитманг. Агар қилиши керак бўлмаган ишни қилса, у билан юмшоқ, лекин қатъий гаплашинг, бу иш нимага ёмон эканини тушунтиринг;

· Фарзандингизни бошқа болалар билан ҳам ўйнашга ундаб туринг. Бу ҳолат уни бошқа инсонлар билан муомала қилишга ўргатади.

ИМКОНИЯТИ ЧЕКЛАНГАН БОЛАЛАРНИ ШАХСИЙ ГИГИЕНАГА ЎРГАТИШ

Касалликларни олдини олиш мақсадида, болаларни доимо тозаликка ўргатиш лозим. Озодалик кўникмаларини ола туриб, бола бу фаолиятни унинг соғлиғини сақлашга ёрдам беришини англаши керак.

Ювиниш ва чўмилиш

· Ҳаракатлари чекланган болага энг енгил ва хавфсиз бўладиган усул билан ювинишни ўргатинг. Масалан, жўмрак остида, сув солинган ванна ёки тоғорада ўтириб, дастакли идиш билан устидан сув қуйилади, шу билан бирга, болага, албатта, баданига қўлқопли ишқалагич ёрдамида совун суришни кўрсатинг;

· Агар бола совунни қўлида ушлаб тура олмаса, совундан ип ўтказиб бўйнига осиб қўйинг.